فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - پژوهشى در فقه شيخ طوسى (مبانى فقهى) سيدمهدى طباطبايى
پژوهشى در فقه شيخ طوسى (مبانى فقهى)
در بخش دوم اين نوشتار، روش شيخ الطايفه را در مورد برداشت فقهى از آيات قرآن و مبانى وى در اين زمينه بررسى كرديم. بنا شد ادامه اين مبحث را دراين بخش پىگرفته، نمونه هايى ديگر و بعضا مورد ابتلا را برشماريم. درخور توجه است كه هدف از تعمّق دراين مبحث، اثبات اين نظريّه است كه قدماى اماميّه ـ به خصوص مكتب فقيهان متكلّم بغداد ـ در دريافت و استخراج احكام از آيات، صرفا به عنوان تأييد و تقويت قولى پذيرفته شده و مستند به اخبار، به سراغ آيات نمىرفتند؛ بلكه آيات قرآن كريم از مستندات اصلى حكم بوده و در مسائل نو ظهور و مورد بحث و مناقشه، مأخذ حكم قرار مىگرفتند. ظواهر آيات در اثبات موضوع و حكم، از حجيّت قطعى برخوردار بودند و در قول و عمل، كسى ترديد درآن روا نمىداشت.
اكنون كه بحث از تطوّر فقه مطرح است، شايد بتوان با تمسّك به سيره قولى و عملى قدما گام هاى مؤثّرى را در احيا و گسترش اين روش فقهى آنان برداشت. روشى كه در اثر برخى هجمه هاى علمى، در قرن هاى بعد به بوته فراموشى و ركود سپرده شد.